Küçük Çocuklarda Anneden Ayrılma Endişesi (Sinem Olcay)

KÜÇÜK ÇOCUKLARDA ANNEDEN AYRILMA ENDİŞESİ

- Anneleri tuvalete girdiÄŸinde bile kapının önünde durup aÄŸlayan, anneleri dışarı çıktığında bir daha geri gelmeyeceÄŸini düşünen Ã§ocuklar vardır. Böyle bir durum neden görülür?  

Özellikle 1 yaşını tamamladıktan sonra çocuklarda yoğun bir ebeveynden ayrılma endişesi gözlemlenir. Annenin işe gitmek ya da alışverişe çıkmak gibi günlük işler için çocuktan ayrılmasının ötesinde, tuvalet girmesi bile sorun olmaya başlar. Çocuk güçlü bir şekilde ağlayarak annenin gözden kayboluşuna tepki gösterir. Aslında çocuğun bu protestosu, ayrılıkla başa çıkabilmek için kullandığı sağlıklı bir yöntem olarak değerlendirilmelidir. Çocukların 13-14 aylık dönemden itibaren istek duygusu ve kendini ortaya koyma ihtiyacı yükselir. Ayrıca, ilk defa sevdiği kişilerin yanında olmadığı zamanlarda başka bir yerde var olmaya devam ettiğini algılamaya başlar. Bu gelişim düzeyine ulaşmış bir çocuk doğal olarak annesiyle birlikte olmayı ister.

- Normal bir durum mudur? Yoksa ciddi bir yardım almak gerekir mi?

Özellikle yaÅŸamın 2. yılında görülen ebeveynden ayrılma endiÅŸesini normal olarak görmeli ve saÄŸlıklı geliÅŸimin bir aÅŸaması olarak deÄŸerlendirmeliyiz. Ancak bu durumun normal olduÄŸunu bilmemiz ciddiye alınmaması gerektiÄŸini göstermez. Çocuk, ayrılık sırasında gerçek bir sıkıntı ve yoÄŸun duygusal zorlanma yaÅŸamaktadır. Bu güçlükle baÅŸa çıkabilmesi ve saÄŸlıklı ÅŸekilde atlatabilmesi için ebeveynin doÄŸru adımları atması gerekir.  

- Onlara nasıl davranmalıyız/nasıl sakinleştirmeliyiz?

ÇocuÄŸun ayrılıkla baÅŸa çıkabilmesine yardımcı olmanın ilk adımı çocuÄŸu önceden hazırlamaktır. ÖrneÄŸin, günlük bir iÅŸiniz için dışarı çıkacağınız ve çocuÄŸunuzu bir baÅŸkasıyla bırakacağınız zaman çocuÄŸunuza ÅŸunları söyleyin: ‘Ben birazdan gideceÄŸim. Senin öğle uykundan önce eve dönmüş olurum. Dönünce sana neler aldığımı göstereceÄŸim.’ Bu noktadan sonra ebeveyn çocuÄŸun ayrılık sırasında aÄŸlamasına hazırlıklı olmalıdır. Bu sırada ebeveyn döneceÄŸine söz vermeli ve gidiÅŸ sahnesini çok uzatmadan ayrılmalıdır. Dönüşte verdiÄŸiniz sözü tuttuÄŸunuzu çocuÄŸunuza hatırlatın. Bu, gelecekte size güvenmesinin temelinde yatan ÅŸeydir. Ayrıca, ebeveyn gittikten sonra çocukla kalan kiÅŸinin tavrı da önemlidir: çocuÄŸa sevecen ÅŸekilde sarılmak, sakinleÅŸtirmeye çalışmak, annesinin döneceÄŸinden bahsetmek ve adım adım keyifli bir aktiviteye geçiÅŸini saÄŸlamak gerekir. 

- Bu tip çocuklar nasıl tedavi edilebilir?

Günlük ayrılıklar sırasında yapılan en büyük hata çocuk fark etmeden gitmeye çalışmaktır. Bu durumda anne çocuÄŸun protestosuyla karşılaÅŸmamış olur ancak çocuk açısından daha ciddi sakıncalar ortaya çıkar. Anne fark ettirmeden gittiÄŸinde çocuk, annesinin ortadan kaybolduÄŸunu önünde sonunda fark eder ve bu durum güven duygusuna normalden daha fazla zarar verir çünkü annenin gidiÅŸi çocuÄŸun kendi kontrolü dışında gerçekleÅŸmiÅŸtir. Annenin ne zaman gideceÄŸi ne zaman döneceÄŸi belli deÄŸildir. Bu sebeple de anne eve döndükten sonra tuvalete girme gibi kısacık ayrılıklara bile tahammül göstermek zorlaşır. EÄŸer bir süredir çocuÄŸunuza fark ettirmeden gidiyorsanız çocuÄŸunuzun ayrılma endiÅŸesi iyice tetiklenmiÅŸ olabilir. Bu durumu çözmek için sabırlı olmanız gerekir. Bu aÅŸamadan itibaren her ayrılışınızı çocuÄŸunuza önceden bildirin, çocuÄŸunuz gidiÅŸinizi görsün ve mümkünse kısa ayrılıklarla baÅŸlayıp ayrılık süresini adım adım yükseltin. Döndüğünüzde çocuÄŸunuza söz verdiÄŸiniz gibi döndüğünüzü hatırlatın ve sarılma gibi yakın temas içeren aktivitelere vakit ayırın.    

- Çocuklar böyle bir obsesyondan nasıl kurtarılabilir?

Çocukların ebeveynden ayrılma endiÅŸesi zamanla hafifler. Bu süreç içerisinde çocuÄŸunuza ‘anne ve baba her zaman geri dönüyor’ mesajını vermeniz faydalıdır. ÇocuÄŸunuzla, sevdiÄŸi bir oyuncağı battaniyenin altına saklayıp sonra açarak ce-eee oyunları yapın ya da odanın içinde koltuÄŸun ya da perdenin arkasına saklanıp çıkarak saklambaç oynayın. Bu, ayrılma-birleÅŸme oyunları çocuÄŸunuzun gitseniz bile döneceÄŸiniz algısını geliÅŸtirmesine yardımcı olur. Ayrıca, ayrılık zamanını aÅŸamalı olarak yükseltmek de etkilidir. Aylarca bebeÄŸinizle hiç ayrılmadan beraber olduktan sonra bir anda iÅŸe baÅŸlamak ya da çocuÄŸunuzu bir anda tam zamanlı anaokuluna göndermek gibi ÅŸeyler yapmayın. Ayrılık süresini aÅŸamalı olarak arttırmak en doÄŸrusudur.  

- Büyüdüklerinde karakterlerini etkiler mi?

Gelişim Uzmanı Psikolog Sinem Olcay

Ä°stanbul Parenting Class

ZeytinoÄŸlu Cad. Arzu 1 Apt.

No:2 Diare:27

Etiler/Ä°stanbul

T&F: 212 351 90 01

sinem@istanbulparentingclass.com