Broşürler


Nöromotor Gelişme


ÇOCUKLARDA NÖROMOTOR GELİŞME
 
      Ergenliğin sonuna kadar uzanan çocukluk döneminin en önemli özelliği devamlı büyüme ve gelişmesidir. Büyüme ve gelişme eş anlamlı terimler olmayıp ;
Büyüme : Vücut hacim ve kütlesindeki artışı ifade eder. Buda hücre sayısı ve büyüklüğünün artışı ile ilişkilidir.    
Gelişme : Biyolojik işlevlerin kazanılması, olgunlaşmayı ifade eder.
 

      Çocukluk dönemi boyunca büyüme ve gelişme hiçbir zaman durmaz. Bazı dönemlerde bu tempo daha hızlı, bazı dönemlerde ise daha yavaş olabilir. Ağırlık, boy, göğüs çevresi artışı, iskelet sistemi, kalp, dalak, karaciğer ve böbrekler gibi birçok iç organın büyüme temposu genel büyüme eğrisini izler. Buna karşın sinir sistemi kendine özgü bir büyüme ve gelişme temposu gösterir. Sinir sisteminin gelişimi 2 yaşında erişkin düzeyinin % 60'ına, 6 yaşında % 90'ına ulaşır. Oysa 6 yaşta boy uzunluğu erişkin boyunun ancak % 70'i kadardır.  

     
Çocukluk döneminin evreleri :  
  • Yenidoğan dönemi ( ilk 28 gün )  
  • Süt çocuğu ( 28 gün - 2yaş )
  • Oyun çocukluğu veya okul öncesi ( 2 - 6 yaş )  
  • Okul çağı ( 6 - 12 yaş )  
  • Puberte - ergenlik ( 12 - 18 yaş )  

Çocuklardaki nörolojik gelişimin normal olup olmadığının belirlenmesi, gelişimdeki sapmaların tesbiti için yaşlara göre normal özelliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Her muayenede; çocuğun baş çevresi ölçümü, psikomotor gelişim değerlendirmesi ve nörolojik muayenesinin yapılarak, sinir sisteminin gelişiminin dönem özelliklerine uygunluğu değerlendirilir.

 
Baş çevresinin yaş, cins ve ırk için normal değerlerde olması ve bu değerlere uygun hızda büyümesi gerekmektedir. Baş çevresi büyüme hızı yaşamın ilk 3 ayında 2 cm/ay, ikinci 3 ayında 1 cm/ay ve 6 - 12 aylar arasında 0.5 cm/ay olarak bilinir. Baş çevresinin o yaş için standart ölçülerin altında olmasına "mikrosefali", üstünde olmasına ise "makrosefali" denir. Her iki durumda, beyin gelişimi için kötü bir göstergedir.
 
Çocuğun nöro-motor değerlendirmesinde ele alınan kriterler:
  • Kişisel-Sosyal gelişim (çocuğun başkalarıyla geçinebilme ve kendine bakabilme kabiliyeti).  
  • İnce devinsel ve uyumsal gelişim (çoocuğun nesneleri görme, elleriyle tutma ve çizim kabiliyeti).  
  • Dil yönünden gelişim (çocuğun işitme, söylenenleri anlayıp yapma ve konuşma kabiliyeti).  
  • Kaba devinsel gelişim (çocuğun oturma, yürüme ve atlama kabiliyeti).  

Bu değerlendirmeleri yapabilmek için dönemlerin özelliklerinin kabaca bilinmesi gerekir. Her çocuğun gelişimi kendine özeldir ve çocuklar arasında farklılıklar gösterir. Gelişim yukarıdaki kriterlerin hepsi için ayrı ayrı ele alınıp bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bazı çocuklar becerileri daha erken yapabildikleri halde, bazıları daha geç yapabilir. Bu nedenle çocukları birbirleriyle bire bir kıyaslamak yerine aşağıda belirtilen, döneme ait becerileri, o dönem içinde yapıp yapmadığına bakılmalıdır.

     
Yenidoğan dönemi:
  • Sırtüstü yatırıldığında her iki kol ve bacakta eşit, devamli hareketler vardır.
  • Yüze bakar ve kısa süreli göz  teması kurabilir.  
  • Sese tepki vardır.  
  • Döneme özel refleksler vardır.

1 - 3 ay :

  • Bebek yatırıldığında baş orta hattadır.  
  • Kol ve bacaklar hafifçe bükülmüş durur.  
  • Gülümseme ve sert konuşmaya yanıt başlar.  
  • Gözlerini sesin geldiği tarafa çevirebilir.  
  • Gözle izleme orta hattan daha ileriye doğrudur.  
  • Gıdıklanır.  
  • Baş kontrolu vardır.  
  • Ağlama dışı sesler çıkarır.  

3-8 Ay:

  • Annesini tanır.  
  • Destekle oturur.  
  • Nesneye uzanır.  
  • Eline verileni ağzına götürür.  
  • Döner.  
  • Gözle 180 derece izler.  

6-9 Ay:        

  • Desteksiz oturur.  
  • Cisimlere uzanıp alır.  
  • Cisimleri bir elinden diğer eline geçirebilir.  
  • Başparmak ve işaret parmağı dışındaki bir parmakla yakalar.  
  • Anne baba gibi sesleri anlamını bilmeden çıkarır.
9-12 Ay:           
 
  • Yatar durumdan oturur duruma geçebilir.  
  • Tutunarak ayağa kalkabilir.  
  • Cisimleri baş ve işaret parmağı ile tutabilir.  
  • Anne baba gibi kelimeleri anlamlarını bilerek heceler.  

 

  12 - 18 ay :

  • Yürümeğe başlar ve düzgün yürür.  
  • Basit emirleri yerine getirir.  
  • 2 - 6 kelimeyi anlayarak söyler.  
  • Bardaktan içer.  
  • Kalem ile çizgi çizer.  

18-24 Ay:           

  • Emniyetli yürür.  
  • Yemeği kendisi yemeğe başlar.  
  • Merdiven çıkabilir.  
  2-3 Yaş:             
 
  •   Rahatça koşar.
  • Merdiven çıkıp inebilir.  
  • Vücut parçalarını tanır ve gösterir.  
  • 2 - 3 kelimelik cümle kurabilir.  
  • Tuvalet terbiyesi başlar.
  3-4 Yaş:         
 
  • 3 tekerlekli bisiklete binebilir.  
  • Tek ayak üzerinde durabilir.  
  • Kalemi düzgün tutar.  
  • Daire ve artı çizebilir.  
  • 10' a kadar sayabilir.  
  4-6 Yaş:           
 
  • Tek ayak üzerinde sıçrayabilir.  
  • Başı ve gövdesi belirli adam resmi çizebilir.  
  • Ağır hafif ayrımı yapabilir.  
  • Kendisi giyinip soyunabilir.  
  • Grup oyunlarından hoşlanır.      

       Özetleyecek olursak çocuğun en geç

  • 3. ayda başını kontrol edebilmesi.  
  • 6. ayda destekli oturabilmesi.  
  • 8. ayda desteksiz oturabilmesi.  
  • 16. ayda yürümesi.  
  • 3 yaşında merdiven çıkıp inebilmesi.  
  • 6 yaşında renkleri tanıması, sağını solunu ayırtedebilmesi.  
  • 1 yaşında bir, 2 yaşında iki kelime söylemesi, 3 yaşında cümle kurması gerekmektedir.  

      Genel durumu, beslenmesi, büyüme ve gelişmesi iyi olan çocuk hareketlidir ve yaşına uygun gelişme gösterir. Eğer yaşına uygun bedensel ve zihinsel davranışlar göstermiyor, büyüme ve gelişmesinde duraklama görülüyor ise yakın izlemeye alınmalı, gerekli tetkik ve gelişimsel tarama testleri yaptırılmalıdır.

Üye Ol

Ziyaretçilerimiz

www.pediatriportali.com sitesinin web hosting hizmeti natro - izgi Bilgisayar Sistemleri Ltd. tarafından sağlanmaktadır.
ocuk Doktoru - ocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı - Pediatri Uzmanı - ocuk sağlığı sitesi - ocuk doktorları - Pediatri - Pediatrist - Bebek