Broşürler


Hayatın İlk Yılında


HAYATIN İLK YILINDA BESLENME

Op.Dr. Nihat ATEŞ

nhates@hekim.net

 

 

ÇOCUKLARIN ENERJİ VE BESİN ÖĞELERİ GEREKSİNİMİ

Dünya Sağlık Organizasyonu, Beslenme Organizasyonu (WHO, FAO) gibi kuruluşların 0-1 yaş grubu arasındaki bebeklerin beslenme konusuna çok önem verdikleri gözlenmektedir. Bunun başlıca nedeni de, bu dönemde bebeklerin sorunları ve ölümlerinin ana kaynağının beslenme bozuklukları olmasıdır. Ülkemizde de bu yönlerden ilksıralardayer almaktadır.

Bu kuruluşların genel olarak önerileri aşağıda özetlenmektedir;

Kalori:

Yenidoğan bebekler için: 90-140 Kalori

1-3 ay arası bebeklere Kg başına 120 Kal,

4-9 ay arası bebeklere Kg başına 110 Kal,

10-12 ay arasındaki bebeklere 105 Kal/Kg önermişlerdir. 1 yaşından sonra genellikle toplam günlük 1000 Kalori baz alınmakta ve bunun üzerine, her yaş için 100 Kal ilave edilmektedir.

Protein ihtiyacı: Çocuklarda protein gereksinimi, erişkinlerdeki gibi sadece dokuların tamiri ve yeniden yapılanması için değil, vücudun büyümesi ve gelişmesi için de gereklidir. Proteinler yapı taşı olarak kullanıldığından mutlak alınması zorunludur. Çocuklarda vücut dokularının büyümesi için sürekli protein sentezi gereklidir. Bu nedenle çocuklara iyi kaliteli protein verilmelidir. Çünkü, yapı taşı olarak kullanılmayan proteinler yıkıma gidecek ve dolayısıyla alınan proteinden yararlanma oranı azalacaktır. Ortalama protein gereksinimleri (Dünya Sağlık Organizasyonu verilerine göre):

0-3 ay: 3.3 g/Kg,

4-6 ay: 2.6 g/Kg,

7-9 ay: 2.1 g/Kg,

10-12 ay: 1.7 g/Kg önerilir.

Günlük bazı mineral ve vitamin gereksinimleri: Süt çocukları için ortalama:

Kalsiyum: 500 mg,

Demir: 6 mg

A vitamini: 1500 IU Tiamin: 0.4 mg, Riboflavin: 0.6 mg, C vitamini: 20-30 mg, D vitamini: 400 IU.

Çocukların beslenmesi yetişkinlerden farklıdır. Nedenleri ;

·          Büyüme ve gelişme sırasında enerji harcanması yetişkinlerden farklıdır.

·          Yeni doku yapımı, protein, mineral ve vitamin ihtiyacını arttırır.

·          Sindirim sistemi özellikleri ve kendilerinin yiyebilme yeteneklerinin az oluşu ve çocukların
diyetlerinde belirli yiyeceklerin bulunma zorunluluğudur.

Çocuk gıdaları, yaşlara göre hazırlanma konusunda ayrı özellikler göstermektedir.

Bebeklere 4-6 aydan itibaren anne sütüne destek olarak veya anne sütü verilememesi durumunda eklenebilecek gıdalar ve bebeğin yaşları aşağıda özetlenmektedir:

4-6 ayda: Meyve suları veya püreleri başlanabilir. Unlu sütlü mamalar, yoğurt (evde mayalanmış ve az şekerli), kahvaltı (süt, bebe bisküvisi, reçel veya bal).

6 aydan sonra: Sebze çorbaları, yumurta sarısı (sekizde birden başlanır, giderek azar azar arttırılır).

7.        aydan sonra: Etler (çorbanını içinde kıyma olarak, ince kıyılmış, sinirsiz), kurubaklagiller
haşlanıp, kabukları soyulup, püre halinde verilir.

8.        ayda: Tam yumurta, etler köfte veya ezilerek (et köftesi olarak-100 lira büyüklüğünde),
makarna, pilav, ekmek gibi karbohidratlı yiyeceklerle haşlanır.

9.ayda: Isırarak bazı yiyecekleri yiyebilir. Balık veya tavuk eti verilebilir. Yine bu aydan sonra bebeğin eline kaşık verilmelidir.

12. ayda: Et yerine beyin gibi sakatatlar 15 günde bir verilebilir. 1 yaşındaki çocuk aile ile birlikte sofraya oturtulur. Acısız, baharatsız her türlü yiyecek yiyebilir.

Bebeğe ilk ayda polivitamin başlanabilir. 1 yaşına kadar verilmelidir. Polivitaminler demir (Fe) içermezler, Fe ayrıca verilebilir. Ancak, tedavi yerine, günlük gereksinimlerin verilmesi uygundur.

Ek gıdaya başlarken dikkat edilecek noktalar şunlardır;

·          Her yeni gıdaya tek tek ve az miktarlarda başlanmalı, miktarı giderek arttırılmalıdır.

·          Ek gıdalar bebek açken denenmeli, istemiyorsa ısrar edilmemeli, daha sonra tekrar
denenmelidir.

·          Bebeğin yemek öğünlerinin zamanı belirli olmalıdır.

Besleme öğünleri (besleme saatleri kesin olmayıp, bebeğin isteğine göre ayarlanmalıdır):

·          Bebek yeni doğduğunda 8-12 kez, sonra 6-8 kez,
-1 yaşına doğru 6 öğün beslenir.

·          2 yaşında genellikle 3 öğün beslenir.
Aralarda meyve, gece yatarken süt verilir.

Çocuğu düzenli yemek yemeğe alıştırmalıdır. Doymuş çocuğa ısrar etmek veya az yiyen çocuğu başkaları ile kıyaslamak doğru değildir.

Çocuğun büyüme ve gelişmesi normal ise yeterli beslenmiş kabul edilir. Okul öncesi çocuklarda yiyeceklerin faydaları anlatılmalıdır.

Çocukların sevdiği yiyecek tarzında gıdaları hazırlamak yararlıdır. Süt sevmeyen bir çocuğa muhallebi verilebilir. Et yemeği yemeyen çocuğa köfte hazırlanabilir. Sebze yemiyorsa, domates, salatalık yedirilebilir. Evde yapılan üzümlü, sütlü, yumurtalı kek, ekmekten kat kat besleyicidir. Ayrıca çocukların sevdiği bir gıdadır ve ucuzdur. Zorla bir gıdayı vermekyarardan çok zarar verebilir. Çocuğu o besinden soğutup, nefret ettirebilir.

Besi hayvanı yetiştirmediğimizi, insan yavrusu büyüttüğümüzü ve bebeklikte obes (şişman) olanların yetişkin hayatta damar sertliği oranlarının yüksek olduğunu unutmamalıyız.

 

Üye Ol

Ziyaretçilerimiz

www.pediatriportali.com sitesinin web hosting hizmeti natro - izgi Bilgisayar Sistemleri Ltd. tarafından sağlanmaktadır.
ocuk Doktoru - ocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı - Pediatri Uzmanı - ocuk sağlığı sitesi - ocuk doktorları - Pediatri - Pediatrist - Bebek